Φαινυλαλανίνη: Οφέλη για την υγεία, διάθεση, παρενέργειες

Τι είναι η φαινυλαλανίνη;

L-φαινυλαλανίνη είναι η φυσική μορφή ενός απαραίτητου αμινοξέος στο ανθρώπινο σώμα. 

Τα αμινοξέα είναι μόρια που συνδέονται σε αλυσίδες για να σχηματίσουν πεπτίδια και πρωτεΐνες στο σώμα. Τα πεπτίδια είναι μικρές αλυσίδες αμινοξέων που αποτελούνται από οπουδήποτε από δύο έως πενήντα αμινοξέα. Εάν η αλυσίδα των αμινοξέων είναι μεγαλύτερη από 50, αναφέρεται ως πρωτεΐνη ή πολυπεπτίδιο. Οι πρωτεΐνες χρησιμοποιούνται σε διάφορους ρόλους στη δομή των ιστών και τη λειτουργία του σώματος.

Ο συγκεκριμένος αριθμός και αλληλουχία αμινοξέων καθορίζει το σχήμα και τη λειτουργία της πρωτεΐνης. Έτσι, τα αμινοξέα είναι παρόμοια με τα γράμματα ενός αλφαβήτου που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία λέξεων.

Το ανθρώπινο σώμα χρησιμοποιεί είκοσι διαφορετικά αμινοξέα για να λειτουργήσει σωστά. Εννέα από αυτά τα αμινοξέα ονομάζονται απαραίτητα αμινοξέα και πρέπει να καταναλώνονται στη διατροφή. Τα άλλα έντεκα μπορούν να σχηματιστούν στο σώμα και ονομάζονται μη απαραίτητα αμινοξέα. 

Η L-φαινυλαλανίνη είναι ένα απαραίτητο αμινοξύ που παίζει ζωτικό ρόλο στο σώμα καθώς χρησιμοποιείται στην παραγωγή πρωτεϊνών του σώματος καθώς και σημαντικών ενώσεων για τη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου, των νεύρων και της καρδιαγγειακής λειτουργίας.

Τι είναι η D, L-φαινυλαλανίνη;

D, L-φαινυλαλανίνη (DLPA) περιέχει ένα ίσο μείγμα L-φαινυλαλανίνης και την καθρέφτη της D-φαινυλαλανίνης. Τόσο η L-φαινυλαλανίνη όσο και το DLPA διατίθενται ως συμπληρώματα διατροφής.

Πηγές τροφίμων

Η φαινυλαλανίνη βρίσκεται στα περισσότερα τρόφιμα και σε υψηλότερες ποσότητες σε τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες όπως αυγά, κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα και σε ξηρούς καρπούς, σπόρους και όσπρια.

Οφέλη για την υγεία της L-φαινυλαλανίνης

Η L-φαινυλαλανίνη χρησιμοποιείται στις πρωτεΐνες του σώματος, αλλά ο ρόλος της στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών λαμβάνει τη μεγαλύτερη προσοχή.  

Οι νευροδιαβιβαστές είναι χημικές ουσίες που μεταδίδουν νευρικές παρορμήσεις από το ένα νεύρο στο άλλο. Στην κατασκευή νευροδιαβιβαστών, η L-φαινυλαλανίνη μετατρέπεται στο αμινοξύ L-τυροσίνη, το οποίο στη συνέχεια μπορεί να μετατραπεί στους νευροδιαβιβαστές ντοπαμίνη, νορεπινεφρίνη και επινεφρίνη. Αυτοί οι νευροδιαβιβαστές επηρεάζουν το πώς αισθανόμαστε και σκεφτόμαστε καθώς και ρυθμίζουν ζωτικές λειτουργίες όπως ο καρδιακός ρυθμός και η αρτηριακή πίεση.  

Η L-φαινυλαλανίνη και η καθρέφτη της D-φαινυλαλανίνη μπορούν επίσης να μετατραπούν στον νευροδιαβιβαστή φαινυλαιθυλαμίνη (PEA). Αυτό το ενδιαφέρον αμινοξύ έχει διεγερτικές και ανυψωτικές ιδιότητες.^[1]

Το PEA απελευθερώνεται από τα εγκεφαλικά κύτταρα σε στιγμές συναισθηματικής ευφορίας, συμπεριλαμβανομένων των συναισθημάτων αγάπης. Και όταν σκεφτόμαστε ένα φαγητό που σχετίζεται με την αγάπη, πρέπει να είναι σοκολάτα. Η σοκολάτα είναι μια σχετικά πλούσια πηγή PEA, η οποία μπορεί να είναι ένας από τους βιοχημικούς λόγους που αυτό το φαγητό συνδέεται με το ρομαντισμό και την αγάπη. Άλλα τρόφιμα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε PEA είναι το σαλάμι, η ρέγγα τουρσί και το τυρί τσένταρ.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα χαμηλότερα επίπεδα PEA στο σώμα σχετίζονται με περισσότερες μελαγχολικές διαθέσεις και τα συμπληρώματα διατροφής με PEA (10-60 mg/ημέρα) έχουν αποδειχθεί ότι ενισχύουν τη διάθεση σε κλινικές μελέτες σε ανθρώπους.^[1,2] Συμπληρωματική L-φαινυλαλανίνη μπορεί να έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Αλλά θυμηθείτε ότι η σωματική άσκηση μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα PEA κατά 77%.^[3]

Η συμπλήρωση με L-φαινυλαλανίνη, καθώς και με DLPA, έχει επίσης αποδειχθεί σε κλινικές μελέτες ότι ενισχύουν τη διάθεση. Για την L-φαινυλαλανίνη, η δοσολογία είναι σχετικά υψηλή (1 έως 10 g/ημέρα) σε σύγκριση με το DLPA (150-200 mg/ημέρα).^[4-6] 

Οφέλη για την υγεία του DLPA

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, το DLPA είναι ένα ίσο μείγμα L-φαινυλαλανίνης με τον αντίθετο καθρέφτη της, την D-φαινυλαλανίνη. Περίπου το ένα τρίτο της D-φαινυλαλανίνης που βρίσκεται στο DLPA μετατρέπεται σε L-φαινυλαλανίνη. Η υπόλοιπη αμετάβλητη D-φαινυλαλανίνη μπορεί να ασκήσει μοναδικά αποτελέσματα διαφορετικά από την L-φαινυλαλανίνη. 

Για παράδειγμα, σε πειραματικά μοντέλα στο σύστημα ενδορφινών που ανακουφίζουν τον πόνο του σώματος, η D-φαινυλαλανίνη (DPA) έδειξε αποτελέσματα που πρότειναν οφέλη σε περιπτώσεις χρόνιου πόνου, φλεγμονής και κατάχρησης ουσιών.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα από κλινικές μελέτες σε ανθρώπους με συμπλήρωμα DPA έδειξαν μικτά αποτελέσματα. Ενώ ορισμένες αναφορές είναι θετικές, μια διπλά τυφλή έρευνα σε ανθρώπους από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Τέξας διαπίστωσε ότι 1.000 mg DPA ημερησίως για τέσσερις εβδομάδες σε 30 άτομα με χρόνιο πόνο δεν ήταν πιο αποτελεσματικά από το εικονικό φάρμακο. Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι το DPA μπορεί να ενισχύσει τις επιδράσεις του βελονισμού ή των οπιοειδών στον πόνο. Η τυπική σύσταση δοσολογίας για το DLPA είναι 1.500-2.500 mg την ημέρα.^[7-10]

Κίνδυνοι

Πολλοί άνθρωποι είναι εξοικειωμένοι με την L-φαινυλαλανίνη λόγω της γενετικής διαταραχής φαινυλκετονουρίας (PKU). Σε πολλές χώρες του κόσμου, τα νεογέννητα ελέγχονται για PKU. Αυτό το γενετικό ελάττωμα εμποδίζει τη σωστή χρήση της L-φαινυλαλανίνης. Ως αποτέλεσμα, η φαινυλαλανίνη συσσωρεύεται και μετατρέπεται σε φαινυλοπυροσταφυλικό, οδηγώντας σε επιληπτικές κρίσεις, εγκεφαλική βλάβη και διανοητική καθυστέρηση. Η θεραπεία του PKU περιλαμβάνει τον περιορισμό της διαιτητικής πρόσληψης αποφεύγοντας τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φαινυλαλανίνη.

Παρενέργειες

Τα άτομα με φαινυλκετονουρία (PKU), μια σπάνια γενετική διαταραχή, πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε μορφή φαινυλαλανίνης. Σε εκείνους χωρίς PKU, οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους που διεξήχθησαν με L- και D-φαινυλαλανίνη και DLPA δεν ανέφεραν σημαντικές παρενέργειες ή ανησυχίες για την ασφάλεια σε γενικά χρησιμοποιούμενα επίπεδα δοσολογίας.

Παραπομπές:

1. Σαμπέλι HC, Τζαβέιντ ΤΖΙ. Διαμόρφωση της επιρροής φαινυλαιθυλαμίνης: θεραπευτικές και διαγνωστικές επιπτώσεις. J Κλινική Νευροψυχιατρικής Νευροεπιστήμης 1995 Χειμώνας. 7 (1): 6-14.
2. Ντέιβις BA, Ο'Ράιλι RL, Πλακάτκα CL, Πάτερσον Ι.Α., Γιου PH, Ντάρντεν DA. Επίδραση της διαιτητικής φαινυλαλανίνης στις συγκεντρώσεις φαινυλαλανίνης, φαινυλαιθυλαμίνης και φαινυλοξικού οξέος στο πλάσμα σε υγιείς εθελοντές. Πρόγραμμα νευροψυχοφαρμακόλης Biol Ψυχιατρική. 1991; 15 (5): 611-23. 
3. Szabo A, Billett E, Turner J. Φαινυλαιθυλαμίνη, μια πιθανή σύνδεση με τα αντικαταθλιπτικά αποτελέσματα της άσκησης; Br J Αθλητική ιατρική 2001 Οκτ. 35 (5) :342-
4. Fischer E, Heller B, Nachon M, Spatz H. Θεραπεία της κατάθλιψης με φαινυλαλανίνη. Προκαταρκτική σημείωση. Έρευνα για την κτηνοτροφία. 1975 Ιαν. 25 (1) :132. 
5. Beckmann H, Strauss MA, Ludolph E. DL-φαινυλαλανίνη σε ασθενείς με κατάθλιψη: μια ανοιχτή μελέτη. J Νευρωνική Μετάδοση 1977; 41 (2-3): 123-34.
6. Beckmann H, Athen D, Olteanu M, Zimmer R. DL-φαινυλαλανίνη έναντι ιμιπραμίνης: μια διπλά τυφλή ελεγχόμενη μελέτη. Αρχιψυχίατρος Νέρβενκρ (1970). 1979 4 Ιουλίου. 227 (1): 49-58. 
7. Κρίστιανσον DW, Μανγκάνι Σ, Σόχαμ Γ, Λίπσκομπ WN. Δέσμευση της D-φαινυλαλανίνης και της D-τυροσίνης στην καρβοξυπεπτιδάση A. J Biol Chem. 1989 5 Αυγούστου, 264 (22): 12849-53.
8. Χάλπερν ΛΜ, Ντονγκ ΓουΚ. D-φαινυλαλανίνη: ένας υποτιθέμενος αναστολέας εγκαφαλινάσης που μελετήθηκε σε μοντέλο οξέος πόνου πρωτευόντων. Πόνος 1986; 24:223—237.
9. Walsh NE, Ramamurthy S, Schoenfeld L, Hoffman J. Αναλγητική αποτελεσματικότητα της D-φαινυλαλανίνης σε ασθενείς με χρόνιο πόνο. Αρχ Φυς Μεντ Ρεαχαμπίλ 1986; 67:436—439.
10. Ράσελ ΑΛ, ΜακΚάρτι Μ.Φ. Η DL-φαινυλαλανίνη ενισχύει σημαντικά την αναλγησία των οπιούχων - ένα παράδειγμα θρεπτικής/φαρμακευτικής αύξησης του συστήματος ενδογενούς αναλγησίας. Μεσογειακές Υποθέσεις. 2000 Οκτώβριος; 55 (4): 283-8.